Ekologia (gr. οἶκος (oíkos) ‚domλόγος (logos) ‚nauka‚) – nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem wzajemnych zależności między organizmami oraz między organizmami a ich nieożywionym → środowiskiem, (czyli strukturą ekosystemów). Dla ekologów świat jest domem, w którym każda jednostka, każdy osobnik zależy od innych oraz od środowiska, w którym żyje. Ekolodzy badają środowiska naturalne, jak i żyjące w nich gatunki, by je chronić, jeżeli są zagrożone. Wszystkie gatunki i środowiska tworzą biosferę, która z kolei dzieli się na biomy (góry, pustynie itd.) tworzące mozaikę ekosystemów.

 

 

 

Czym jest nauka o środowisku?

Ekolodzy zajmują się badaniem żywych istot i ich naturalnego środowiska. Patrząc na otaczający ich świat, widzą przede wszystkim zależności: pomiędzy roślinami, zwierzętami, warunkami klimatycznymi, wodnymi i geologicznymi. Procesy badane i obserwowane przez ekologów, nie zachodzą w oderwaniu od siebie – tworzą całość, dzięki której możliwe jest życie na Ziemi. Zależności pomiędzy żywymi organizmami a ich środowiskiem dotyczą całej naszej planety. Wszystko, co robimy, ma wpływ na otaczające nas środowisko. Ponieważ jesteśmy jego elementem, często możemy sami zdecydować, jak będzie ono wyglądało.

Naukę o środowisku przyrodniczym można porównać do wielkiego parasola. Znajduje się pod nim wiele różnych dyscyplin naukowych. Nauka o środowisku korzysta z ich doświadczeń, aby jak najlepiej poznać procesy rządzące żywymi organizmami i zależnościami pomiędzy nimi a otaczającym je nieożywionymi elementami środowiska. Pozwala nam także zrozumieć, w jaki sposób człowiek może zmienić swoje oddziaływanie na środowisko.

Środowisko

 

Co badają ekolodzy?

Ekolodzy badają oddziaływania pomiędzy istotami żywymi a ich środowiskiem. Oddziaływanie to zachodzi na różnych poziomach:

  • BIOSFERA – powierzchnia skorupy ziemskiej zamieszkana przez żywe organizmy – sięga od morskich głębin do najniższej warstwy atmosfery;
  • BIOM – zbiór wszystkich ekosystemów zajmujących obszary kuli ziemskiej, charakteryzujące się podobnym klimatem, glebą i występującymi na nich organizmami;
  • EKOSYSTEM – układ obejmujący żywe organizmy, otoczenie, w którym żyją, przepływająca energię, krążącą w nim materię i wszystkie oddziaływania zachodzące pomiędzy tymi elementami. Ekosystem zawiera w sobie wszystkie czynniki niezbędne do podtrzymania życia. Jedynie energia dostarczana jest z zewnątrz – jej źródłem jest światło słoneczne;
  • BIOTOP – miejsce, w którym organizmy żywe znajdą wszystko, co potrzebne jest im do życia. Elementami biotopu są: klimat, ilość światła, obecność w glebie składników pokarmowych;
  • BIOCENOZA – wszystkie populacje roślin, zwierząt i mikroorganizmów żyjących na danym obszarze;
  • POPULACJA- zbiór osobników danego gatunku, występująca na danym obszarze;
  • ORGANIZM – każda istota żywa, która wykonuje wszystkie podstawowe czynności życiowe, czyli oddychanie, odżywianie, rozmnażanie, ruch, wzrost, rozwój. Organizm to „zbiór komórek zorganizowanych w tkanki tworzące poszczególne organy” – to np. żółw, lis, ślimak, stokrotka, krokus, bocian, żaba.

 

Nieożywione składniki krajobrazu zwane biotopem tworzą przestrzeń zamieszkałą przez organizmy tworzące biocenozę. Biocenoza i biotop oddziałują na siebie, składając się na ekosystem

 

 

Jak człowiek oddziaływuje na środowisko?

Człowiek jest elementem środowiska geograficznego i ma zdolność oddziaływania na niego –  kształtuje swoje środowisko każdego dnia. Może to czynić na wiele sposobów – niszcząc swoje otoczenie, wykorzystując nadmiernie jego bogactwa naturalne lub gospodarując nimi rozważnie. Jaką przyjmiemy postawę zależy to od nas, to dzięki naszym działaniom możemy zachować skarby natury dla przyszłych pokoleń.

Środowisko – antropopresja